فیبر،فیبر و نقش آن در بدن

فیبر 2

---

فیبر به معنی الیاف می باشد. در اصطلاح پزشکی به مخلوطی که شامل سلولز، همی سلولز، لنین و پکتین است فیبرگفته می شود.به همین علت استخراج فیبر از مواد طبیعی خوراکی برای مصارف پزشکی ودرما نی بسیار مشکل است. اغلب مواد خوراکی طبیعی مانند حبوبات، غلات کامل (گندم، سبوس و جوی سبوس دار)، دانه ها،میوه ها و سبزی ها دارای فیبر هستند که از نظر درمانی قابل بحث می باشند.

 

اثر فیبر در کاهش وزن و مبارزه با چاقی :

با این که فیبر قابل حل و غیر قابل حل درآب از طرق مختلفی به بدن کمک می کنند ولی مخلوط آنها اثر مهمی در کاهش وزن و هم چنین مبارزه با یبوست دارد. همه ساله عده ی زیادی از افراد برای رفع چاقی تلاش می کنند تا وزن خود را کاهش داده و متعادل سازند ولی مرتباً بر تعداد افراد چاق در شهرها افزوده می شود. متخصصان معتقدند که، فیبر ابزار بسیار مهمی برای کنترل وزن است. چون، مواد غذایی که دارای مقدار زیادی فیبر هستند، بسیار سیر کننده می باشند و حجم بیشتری از معده را به خود اختصاص می دهند، زیرا مقدار زیادی آب  جذب می کنند. بنابراین به طور طبیعی غذای کمتری خورده می شود و این خود بهترین راه برای کاهش وزن  است.

 کارشناسان تغذیه معتقد هستند که برای تأثیر فیبر در رفع یبوست حداقل 25 گرم فیبرباید همراه با مواد غذایی خورده شود.

 

تأثیر فیبر در مبارزه با یبوست :

ادامه نوشته

فیبر،نقش فیبر در بدن

فیبر

---

»  مقدمه

 فیبر موجود در مواد غذایی،‌ كه به آن فیبرخوراكی هم گفته می شود، منبع دیگری از كربوهیدرات به شمار می رود. از بهترین منابع فیبرمی توان به غلات كامل، نان سنگک و نان جو، حبوبات،‌ انواع نخود و لوبیا و سبزیجات و میوه ها اشاره کرد. فیبرها بر سرعت جذب غذا و همچنین در مقادیر زیاد بر میزان قند خون تأثیرمی گذارند. برخی از تحقیقات نشان می دهد كه یك رژیم غذایی حاوی فیبر بالا می تواند میزان كلسترول كل و كلسترول بد خون را بهبود بخشد.

 

» انواع فیبر

فیبرها به دو گروه تقسیم می شوند: محلول و نا محلول

فیبر های نا محلول به مواد غذایی شكل می دهند. مواد غذایی حاوی فیبر نامحلول شامل غلات دانه كامل و نان ها از جمله نان سنگک می شود. فیبرهای نا محلول در طی فرآیند گوارش، مایعات را به خود جذب می كنند. تركیب فیبر و مایعات، باعث حركت سریعتر مواد غذایی در دستگاه گوارش می شود. شما با مصرف كافی از فیبر های نامحلول،‌ علاوه بر ایجاد مدفوع نرم تر و حجیم تر،‌ فواید دیگری نیز بدست خواهید آورد؛ از جمله پیشگیری از بیماری هایی همچون هموروئید، دیورتیكول وسرطان راست روده و روده بزرگ.

فیبر های محلول در طی گوارش هضم می شوند ولی غلیظ و چسبناك باقی می مانند. منابع غذایی حاوی فیبر قابل هضم شامل لوبیا، نخود و برخی از غلات از جمله جو و جوی دو سر می شود. اثر فیبر های محلول با اثر فیبر های نامحلول كاملاً متفاوت است. فیبر های محلول از جذب برخی مواد موجود در غذاها جلوگیری می كنند،‌ كه دو نوع از مهمترین آنها كلسترول و گلوكز می باشد. مصرف فیبرهای محلول به میزان زیاد،‌ كلسترول خون را از طریق وصل شدن به آن در طی فرآیند گوارش، تا حدودی كاهش می دهد. علاوه بر این مصرف فیبرهای محلول به میزان زیاد،‌ از طریق كاهش سرعت جذب گلوكز،‌ از افزایش قند خون جلوگیری می كند.

 

» راههای ساده برای گنجاندن فیبر در برنامه غذایی

 مصرف غلاتی همچون لوبیا، نخود، جو،‌ بلغور و گندم را افزایش دهید. در صورت تمایل می توانید از جوانه گندم هم به همراه غذا یا در سالاد مصرف کنید

 از سبزیجات حاوی فیبر بالا همچون سبزیجات سبز، کاهو، کلم و غیره استفاده کنید. علاوه بر این می توانید از توت خشک و دیگر میوه های خشک شده نیز در کنار چای استفاده کنید

 سازمان غذا و داروی آمریكا (FDA)،‌ مصرف بیش از 5 گرم (تقریباً یک قاشق) فیبر در هر سروینگ را "عالی" و مصرف بین 2.5 تا 4.9 گرم فیبر در هر سروینگ را "خوب" تعریف كرده است

 تا جایی که امکان دارد از سبزیجات خام استفاده کنید، چرا که پخت غذا، از میزان فیبر موجود در آن می کاهد

 همراه با غذا و در بین وعده های غذا ا میوه جات تازه مصرف کنید

کورن فلکس و پاپ کورن نیز حاوی فیبر بوده و می تواند تا حدی جایگزین سبزیجات در رژیم غذایی کودکانی باشد که علاقه ای به خوردن سبزیجات ندارند. با این حال هرگز سبزیجات را از رژیم غذایی کودکان حذف نکنید و آنها را به خوردن سبزیجات تشویق کنید

 منابع:

 کتاب شمارش کربوهیدرات، از مجموعه کتابهای "آموزش دیابت گابریک"

 

 

نقش فسفر در بدن

نقش فسفر در بدن

---

به خاطر دارید در مورد کلسیم که فراوان ترین ِ املاح در بدن بود صحبت کردیم. فسفر از نظر فراوانی در بدن ، پس از کلسیم است . این عنصر که در گروه ماکرو میزال ( املاح فراوان دربدن ) قرار دارد . 1 درصد وزن بدن را تشکیل می دهد یعنی اگر شما یک مرد 70 کیلوگرمی هستید ، در بدنتان 700 گرم فسفر وجود دارد. فسفر در بیشتر غذاها موجود است ، پس نگران دریافت آن نباشید. ولی بهتر است زنان و افراد مسن اطلاعات بیشتری راجع به آن داشته باشند چون فسفر همراه کلسیم استحکام بخش استخوان هاست.

نقش فسفر در بدن :

فسفر در بدن چهار عمل مهم انجام میدهد:

·         به رشد و ترمیم بدن کمک میکند.

·         با کمک به متابولیسم چربیها و نشاستهها، توان و نیروی لازم را در فرد بوجود میآورد.

·         درد ناشی از ورم مفاصل را کاهش میدهد.

·         در سلامتی دندانها و لثه مؤثر است.

از کل فسفر موجود در بدن 80 درصد آن در استخوانها موجود است و 20 درصد آن در دیگر قسمتهای بدن وجود دارد.
عملکرد فسفر در استخوان معلوم است ، با کلسیم کریستال هایی را تشکیل می دهند که در اسکلت پروتئینی استخوان نشسته و موجب استحکام استخوان می گردد.
در بقیه بخش های بدن فسفر به عنوان یک عنصر مهم ، نقش های زیادی را برعهده دارد. فسفر در ساختمان کلیه کروموزوم های بدن ما موجود است. در غشا همه سلولهای بدن ما وجود دارد. فعال شدن بسیاری از آنزیمها با اتصال یک مولکول فسفر صورت می گیرد و در خون به حفظ PH ثابت کمک می کند ، و به این ترتیب نمی گذارد خون بدن ما قلیایی یا اسیدی شود. و بالاخره هر چه ماده انرژی زا در بدن ما وجود دارد مثل ATP * و  CP ** همه با اتصال مولکول فسفر انرژی را در خود ذخیره می کنند.
پس می بینید اگر فسفر وجود نداشته باشد حیات امکان پذیر نیست. به همین دلیل است که خداوند عنصر فسفر را به وفور در مواد غذایی قرار داده است.

منابع غذایی فسفر :

فسفر بیشتر در منابع حیوانی موجود است . گوشتهای گاو و گوسفند ، ماکیانو ماهی که غنی از پروتئین هستند دارای فسفر زیادی می باشند . یعنی در حقیقت هر جا پروتئین هست ، فسفر زیادی یافت می شود. لبنیات، حبوبات مثل عدس ، دانه هایی مثل بادام و تخم مرغ نیز محتوی فسفرهستند.
جدول زیر نام چند ماده غذایی و مقدار فسفر موجود در یک را بیان می کند.

ماده غذایی	مقدار	میزان فسفر موجود
ماکارونی با پنیر	1فنجان	322 میلی گرم
شیر 2 درصد چربی	1فنجان	232 میلی گرم
گوشت گاو	90گرم	210 میلی گرم
بادام	یک چهارم فنجان	184میلی گرم
عدس پخته	یک دوم فنجان	178 میلی گرم
تخم مرغ	1عدد	86 میلی گرم

 

هضم و جذب فسفر :

هضم و جذب فسفر در دستگاه گوارش به کمک آنزیمهای گوارشی صورت گرفته و در ابتدای روده جذب می شود ، این ماده سریعتر از کلسیم وارد خون شده و ذخائر بدن را تکمیل می کند . میزان متوسط فسفر در خون 3 تا 4 میلی گرم در 100 میلی لیتر است. ویتامینD به جذب فسفر همانند کلسیم کمک می کند. لازم به ذکر است که مصرف بیش از اندازه فسفر موجب کاهش جذب کلسیم می شود . زیرا این دو عنصر در ورود به سلولهای روده رقابت می کنند. میزان فسفر در خون ، توسط هورمونی به نام پاراتورمون کنترل می شود. این هورمون از غده پاراتیروئید موجود در گردن ترشح شده و در صورتی که فسفر موجود در بدن کمتر از حد استاندارد باشد دستور به کاهش دفع و افزایش جذب فسفر می دهد. دفع فسفراز طریق ادرار است. اگر فسفر ِ دریافتی بیش از حد نیاز باشد اضافی آن از ادرار دفع می شود.مقدار نیاز بدن به فسفر روزانه 700 تا 1200 میلی گرم در روز است.

کمبود فسفر :

در انسان نادر است ولیکن در اثر مصرف بعضی داروها جذب فسفر کاهش می یابد مثل آنتی اسیدهایی که برای معده درد تجویز می شود ، ( مثل ئیدروکسید آلومینیوم ) و در طولانی مدت موجب کمبود فسفر می گردند ، البته در افرادی که مبتلا به هیپرپاراتیروئیدیسم «بزرگ شدن غده پاراتیروئید) هستند و در کودکان نارس احتمال کمبود فسفر وجود دارد.
علائم کمبود فسفر از اختلال در عمل ATP انرژی زا شروع می شود. در اثر کمبود فسفر ، اختلال عصبی، اسکلتی ، خونی و کلیوی به جود خواهد آمد.سالمندان و بانوان یائسه متوجه باشید که شما نیاز بیشتری به فسفر دارید تا مبتلا به پوکی استخوان نشوید.
از مصرف بیش از اندازه فسفر مسمومیتی دیده نشده است ولیکن در صورتی که مصرف فسفر خیلی بیش از کلسیم باشد مثلاً فرد عادت به خوردن گوشت زیاد و لبنیات کم داشته باشد ، حالتی در فرد بوجود میآید که به آن هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه گویند که موجب افزایش گردش املاح در استخوان شده و محتوی کلسیم استخوان را کاهش می دهد . از اینرو به کسانی که سرخود رژیم لاغری می گیرند و فقط غذایشان گوشت گوسفند یا گوشت مرغ پخته است یا کسانی که رژیم غذایی نامتعادلی دارند توصیه می شود مراقب استخوانهایشان باشند که این رژیم نادرست شکستگی های دوران پیری را در پی دارد .

منبع : roshd.ir

کشک

قابل توجه علاقه مندان به كشك

---

شاید بسیاری از شما ندانید كه كشك یكی از مواد لبنی است كه تنها در ایران یافت می‌ شود. در واقع می ‌توان گفت كه مانند دوغ تهیه شده از ماست، این فرآورده محصولی كاملا ایرانی است. وجود ضرب‌المثل‌های فراوان در مورد كشك در زبان فارسی نشان دهنده قدمت تولید و استفاده ازاین ماده غذایی مفید است .

كشك یكی از فرآورده‌های فرعی شیر است كه به روش سنتی از جوشاندن، تغلیظ و یا خشك كردن دوغی كه پس از كره‌ گیری باقی می ‌ماند و یا از ماست بدون چربی تهیه می ‌شود.

ماده‌ اولیه كشك عبارت است از شیر میش، بز، گاو و یا مخلوطی از آن ها. در صنایع غذایی تولید كشك با فرآیند‌های صنعتی و به صورت كشك مایع مستقیما از شیر صورت می ‌گیرد. كشك‌ های سنتی مایع از ساییدن و رقیق کردن كشك خشك كه معمولا به صورت غیر پاستوریزه تهیه می گردد‌، تولید می ‌شوند.

ارزش غذایی:

كشك با حجم كم خود، یك ماده غذایی معجزه آساست كه در بردارنده ويتامين نياسين، چربی، نمك وپروتيين است .

 انرژی تولید شده با 100 گرم كشك حدود 105 تا 120 كیلو كالری می ‌باشد كه می ‌تواند به عنوان یكی از تامین كننده‌های انرژی مورد نیاز بدن در رژیم غذایی روزانه گنجانده شود.

میزان مواد مغذی در كشك‌ های مختلف به نوع فرآوری و همچنین شیر یا ماده اولیه آن بستگی دارد. جالب است بدانید در كشور‌های خاورمیانه و برخی از كشور‌های آفریقایی، غذایی به صورت تخمیری تهیه می ‌شود كه كشك جزیی از آن است، اما در دنیا این غذا را به نام كشك یا كیشك می‌ شناسند  این غذا ترخینه است كه به خصوص در مناطق غربی كشور تهیه می ‌شود. برای تهیه این غذا بلغور گندم، سبزی‌ های محلی و دوغ یا كشك را با هم مخلوط كرده و با تخمیر دوغ آن را به صورت گلوله ‌های كوچك در آورده ، آن را خشك و برای مصرف در فصول سرد نگهداری می‌ كنند. مهم‌ ترین استفاده درمانی از كشك، پیشگیری از بروز یا پیشرفت بیماری پوكی استخوان است میزان مناسب كلسیم و فسفر و نسبت این دو ماده مغذی در تركیب كشك شرایط ایده‌آلی را برای استفاده بهینه از كشك مصرفی در پیشگیری از پوكی استخوان به وجود آورده است.

مقدار مواد مغذی در 100 گرم كشك

پروتئین                  15 تا 21 گرم

چربی                     3 تا 11 گرم

كربوهیدرات           61 تا 77 گرم

آب و نمك                6 تا 10 گرم

 

توصیه‌های پزشكی:

با توجه به اينكه كشك يكي ز غني ترين منابع روتيين حيواني است، بنابراين محيط مناسبي براي  رشد ميكروارگانيزم ها ي مختلف است كه اغلب سبب مسموميت حتي مرگ مي شود. بنابراين توجه به موارد ذيل ضروري است:

 

1- از كشك‌ های بسته بندی (پاستوریزه) شده كه دارای برچسب و مجوز بهداشتی می‌ باشند، استفاده كنید.

۲-كشك را در یخچال نگهداری نمایید و از فروشندگان هم بخواهید همین کار را در مغازه‌های خود انجام دهند.

۳- تا حد امكان از مصرف كشك مایع باز خودداری كنید و در صورت استفاده 10 تا 20 دقیقه قبل از مصرف آن را بجوشانید تا میكروارگانیزم‌های آن كاهش یابد.

۴- بهتر است به مقدار نمك موجود در كشك توجه كنیم. افرادی كه به فشار خون بالا مبتلا هستند، كشك بی ‌نمك استفاده كنند.  

 

بر خلاف ماست كه همیشه سفید است، كشك را به رنگ ‌های مختلفی می‌ بینیم:

كشك دیگ چدنی یا خاكستری:

این كشك را با جوشاندن و تغلیظ دوغ در دیگ‌ های چدنی با روشی مخصوص، به دست می ‌آورند و به همین نام مشهور است. كشك خاكستری از غذاهای مردم خراسان جنوبی است  این كشك پر مایه و سیر كننده است .

كشك زرد:

این كشك نیز كه از غذاهای مردم جنوب خراسان است، به صورت پودر زردرنگ خشكی است كه از روزگاران كهن بر جای مانده است. گرد خشك آن برای تهیه نوعی كاله جوش یا حریره، با گوشت قورمه یا بدون آن، در فصل فراوانی شیر تهیه می ‌گردد و برای روزهای سرد زمستان ذخیره می ‌شود.

لور:

كشك تازه و بی نمك است. برخی مردم مناطق جنوب كشور، لور را همراه خرما میل می ‌كنند. چربی لور از خامه و سرشیر بسیار كمتر است. كسانی كه از چربی پرهیز دارند، می‌ توانند لور را به جای فرآورده‌ های چرب شیر مصرف كنند.

خشكو:

كشك كوبیده و الك شده است، اما نمی ‌توان آن را به صورت خشك مصرف كرد. برخی از مردم جنوب، خشكوی خیسانده را با خرما می‌ خورند. اگر كمی آب روی خشكو بریزید، چیزی شبیه به كشك ساییده ـ ولی زبرتر ـ به دست می ‌آید كه می‌ توان آن را با غذاهایی مانند آش بادمجان و ... مصرف كرد.

سویا كشك:

اخیرا در صنایع غذایی نوع جدیدی كشك تولید می ‌شود كه به كشك سویا معروف شده است

در تهیه این كشك از پروتئین سویا استفاده می‌ شود كه می ‌تواند فواید سویا را به ارزش‌ های تغذیه ‌ای كشك اضافه كند. سویا به دلیل کیفیت پروتئینی خود، در دسترس بودن و ارزان بودن مورد توجه زیادی قرار گرفته است. مهم ترین عامل ضد سرطان سویا را ایزوفلاون‌ها تشکیل می دهد. کشک حاوی پروتئین سویا می ‌تواند همین مزیت‌ها را دارا باشد كشك به عنوان یك غذای مقوی گرسنگی را كاهش داده و حجم كمی از معده را اشغال می‌ كند. از كشك به عنوان یك افزودنی به غذاهایی مانند آش رشته،آش جو ،کشک بادمجان و حلیم بادمجان استفاده می ‌شود.

 

منبع:هفته نامه سلامت

نقش سدیم در بدن،سدیم از مهمترین مواد موجود در بدن

سدیم از مهمترین مواد موجود در بدن :

---

از مهمترين مواد موجود در بدن، دو عنصر سديم كه گاهى اوقات به آن ناتريم هم مى گويند و پتاسيم يا به عبارتى كاليوم را به اتفاق مرورى بر اين دو داريم، البته از نقطه نظر تغذيه اى آنها.اين دو ماده معدنى از دسته ماكرو مينرال ها در كنار هم تقريبا يك نقش مكمل داشته و خصوصا در سطح سلولى تحت كنترل يك سيستم بسيار پيچيده و ظريف، تعادل درون و بيرون سلول هاى بدن را ممكن مى سازند. يعنى وجود اين دودر داخل و خارج سلول در مقابل هم و با نسبت هاى خاص لازم و ضرورى است كه خوشبختانه تكامل خدادادى آن را استوار داشته و در سطح ذره بينى و سلولي،موتورها و پمپ هايى در نظر گرفته شده كه در ديواره سلولى تبادل متقابل بين درون و بيرون سلول را از جمله در مورد سديم و پتاسيم كنترل مى كنند كه اين سيستم را پمپ سديم - پتاسيم مى نامند كه همين موضوع ريز و به ظاهر ساده، جهانى از نظام يكپارچگى و پايدارى را براى موجود زنده ممكن مى سازد. لذا اين دو عنصر غالبا در كنار هم مورد بحث و بررسى قرار مى گيرند و اينك خواص و نقش هاى هر يك از اين دو:

عنصر سديم :

اين مينرال، از عمده ترين عناصر موجود در محيط خارج سلولى است كه البته به صورت كاتيون Na+ حضور دارند. تا ۵۰ درصد از كل سديم بدن در مايع خارج سلولي، ۱۰ درصد در محيط داخل سلول و تا ۴۰ درصد مابقى آن در بافت استخوانى موجود است.

نقش سديم:

§         در خارج از سلول، كمك به حفظ فشار سلولى مى كند.

§         عامل هدايت جريان عصبى در اعصاب و كنترلگر انقباض در عضلات بدن است.

§         تنظيم كننده اسيديته يا PH در بدن است.

§         براى جذب گلوكز، اسيد آمينه و ... توسط ديواره سلولى ضرورى است.

جذب سدیم :

جذب سديم غذا، به راحتى از روده ها انجام گرفته و نيز توسط كليه ها باز جذب مى شود. دفع آن توسط كليه ها و تحت نظارت هورمونى به نام آلدوسترون انجام مى شود.

اين عنصر تا ۲۰۰ ميلى گرم روزانه مورد نياز است. جالب است كه دريافت از غذا عملا تا چند گرم در روز است كه طى عمل فرايند مواد غذايى نيز چند گرم بيشتر هم مى شود. لذا ما در مجموع حتى تا ۸ گرم دريافت روزانه داريم.مقدار بالاى سديم در سرم هيپوناترس در اثر كمبود آب بدن كه باعث غلظت بالاى سديم مى شود رخ مى دهد كه عواقب آن خطر بيمارى هاى قلبي، آسيب كليوى و فشار خون بالاست.برعكس هيپوناترس در اثر اسهال شديد يا فعاليت زياد بدنى و نيز داروهاى ديورتيك ادرارآور حاصل مى شود كه عامل سستى بدن، خستگي، گيجي، اسپاسم عضلانى و كاهش فشار خون مى شود.اما ببينيم از لحاظ تغذيه اى چه بايد كرد؟ به طور كلى اين عنصر در غذاهاى حيوانى يافت مى شود و خيلى كمتر در منابع گياهي. ميوه ها نيز مقدار كمى از آن را دارا هستند. دقت كنيد كه غذاها طى مراحل فرايند، مثلا طى كارخانه اى شدن كنسرو و ... از اين مينرال غنى تر مى شوند و البته منبع خوراكى معمول آن چيست: نمك طعام، لازم ولى به حد كافي! دقت بفرماييد كه اين ماده خوراكى به سم سفيد تشبيه مى شود كه بررسى چگونگى خطرآفرينى آن و مقادير مجاز و غيرمجاز مصرفى آن، نياز به بحث طولانى و پيچيده دارد.به اين ترتيب مرور بر خواص و نقش هاى عنصر بعدى و همقطار سديم، يعنى پتاسيم را به اتفاق هم در جلسه بعد بررسى خواهيم كرد تا دامنه اطلاعات خود از مواد معدنى را گسترش دهيم. با ما باشيد.

منبع : روزنامه همشهری

 

نقش سلنیوم در بدن ،سلنیوم

 

نقش سلنیوم ( Se ) در بدن

---

اطلاعات کلی :

سلنيوم يكي از املاح معدني كمياب و ضروري براي بدن مي باشد.سلنيوم به عنوان يك جزء مهم پراكسيدازگلوتاتيون شناخته شده است. در يك رژيم غذايي مناسب ، غلظت سلنيوم در بافت هاي مختلف ثابت مي ماند. بيشترين غلظت آن در كبد و كليه مي باشد.
دفع كليوي مهمترين روش حذف سلنيوم از بدن مي باشد.مقدار اندكي از سلنيوم از راه مدفوع دفع مي شود.اشكال غير آلي سلنيوم شامل سديم سلنات (sodium selenate) و سديم سلنيت (sodium selenite) مي باشد.

 

سلنیوم (الهه ماه) :

·         عنصری کمیاب در طبیعت

·         نام خود را از واژه یو نانی Selene به معنای الهه ماه گرفته است.

·         بیشتر منابع غذایی فقیر از سلنیوم می باشد.

·         میانگین حداقل نیاز روزانه:60میکروگرم در روز

 

سلنیوم آلی :

·         به فرم سلنو آمینو مانند سلنو متیونین وجود دارد.

·         بطور فعال از مسیرها ی اسید های آمینه جذب می شود .

·         بیشتر سلنیوم آلی در بدن حفظ می شود.

·         بافتهای بدن سلنیوم آلی را برای مواقع ضروری مثل استرس ذخیره می کنند.

·         سلنیوم آلی به شکل مفید در بدن حفظ می شود.

 

سلنیوم معدنی :

·         به فرم نمک معدنی وجود دارد.

·         از روده کو چک جذب می شود.

·         اغلب سلنیوم معدنی مصرف شده از بدن دفع می شود.

·         تنها مقدار کمی از سلنیوم معدنی به سمت پروتئین بدن راه می یابند.

·         سلنیوم معدنی خیلی کم در بدن حفظ می شود.

 

عملکرد :

·         بيشتر پروتئين هاي حاوي سلنيوم داراي عملكرد آنزيمي مي باشند (سلنوپروتئين).

·         سلنيوم نقش شناخته شده ايي در سيستم آنزيمي پراكسيداز گلوتاتيون (GPx) دارد. سيستم GPx ، سيستم دفاعي عمده ی آنتي اكسيدانی در بدن مي باشد.

·         آنزيم هاي آنتي اكسيداني وابسته به سلنيوم آسيب هاي ناشي از مشتقات واكنشي اكسيژن مانند پراكسيد هيدروژن را كاهش مي دهد.

·          سلنيوم به فلزات متصل مي شود و خطرات آنها را كاهش مي دهد.

·         وجود سلنیم (Se) در خون مادر از ورود سم به بدن جنین جلوگیری می‌کند. محققان فنلاندی در دانشگاه کیوپیو ، با بررسی نمونه‌های خون زنان باردار به این نتیجه رسیده‌اند که ماده سلنیم موجود در خون آنان ، در حفاظت از جنین در برابر فلزات سمی سنگین ، مثل کادمیم که در دود سیگار یافت می‌شود، موثر است. این محققان در آزمایشهای خود مشاهده کردند که مقدار سلنیم موجود در بند ناف که مستقیما به بدن جنین وارد می‌شود، بیش از میزان این ماده در بدن خود زنان باردار است و با بالا رفتن میزان یک ماده سمی نظیر کادمیم در بند ناف ، بر میزان سلنیم نیز افزوده می‌شود.

این امر حکایت از آن دارد که بندناف ، سلنیم بیشتری را از بدن مادر جذب می‌کند، تا کادمیمی را که در آستانه ورود به بدن جنین است، پاک کند. محققان فنلاندی در مطالعه روی زنان حامله در استونی مشاهده کرده‌اند، آن دسته از خانمهای بارداری که در غذای مصرفی آنها ، مقدار سلنیم کمتر از حد متعارف است، در ماههای آخر بارداری تراز این ماده در خونشان تا حدود 15 درصد افت می‌کند.

 

فوائدغذایی و درمانی سلنیوم :

 

1- باروری

سلنیوم برای باروری مردان اهمیت دارد زیرا در بیوسنتز تستوسترون وتکامل طبیعی اسپرماتوزوئید لازم می باشد. مطالعات اخیر وجود دو ترکیب سلنو پروتئینی خاص را در اسپرم به اثبات رسانده است. یکی از آنها گلوتاتیون پراکسیداز می باشد که در هسته اسپرم می باشد که کاربرد ساختاری وآنزیماتیک دارد.

2- سیستم ایمنی

مکمل های سلنیوم، از  RNAدر برابر آسیب های اکسیداتیو محافظت می کنند ، همچنین سلنیوم یک نقش کلیدی در عملکرد سیستم ایمنی دارد زیرا تعداد رسپتو رهای اینترلوکین (2-IL) را در سطح سلولهای T افزایش می دهد. سلولهای T پاتو ژنهای مهاجم را از بین می برند.

3- آرتریت

سلنیوم علاوه بر اینکه یک آنتی اکسیدان می باشد، یک عامل ضد التهاب نیز می باشد. بررسی روی بیماران مبتلا به آرتریت روماتیسمی نشان داده است که میزان سلنیوم خون آنها کاهش یافته است.

4- مغز

سلنیوم در ساخت یک ماده شیمیایی در مغز به نام نوروترانسمیتر نقش مهمی ایفا می کند و با کمبود سلنیوم خطر جنون و ضعف افزایش می یابد.

طبق مطالعات انجام شده ، افت عملکرد مغز در افراد بالای 65 سال با کمبود سلنیوم در رژیم غذایی دو برابر بیشتر است. کمبود سلنیوم با بیماریهای پارکینسون وآلزایمر نیز مرتبط است. بر اساس گزارشی، بیماران مبتلا به آلزایمر که روزانه از مکمل های سلنیوم مصرف می کردند، پیشرفت بیماری در آنها کند شده بود.

5- آب مروارید

سلنیوم می تواند چشم ها را در برابر بیماری آب مروارید محافظت کند.

6- خلق و خو

کمبود سلنیوم می تواند منجر به افسردگی، بی حوصلگی، اضطراب و پرخاشگری گردد.

7- پیری

سلنیوم بعنوان یک آنتی اکسیدان روند پیری را کند می کند. طبق یک تئوری علت پیری از بین رفتن سلولهای سالم توسط رادیکالهای آزاد می باشد و اگر بدن به اندازه کافی آنتی اکسیدان تولید نکند، آسیب ها روی هم انباشته شده وروند پیری سرعت می گیرد.

8- بیماریهای قلبی

سلنیوم خطر بیماریهای قلبی را کاهش می دهد. رگهای خونی آسیب دیده مستعد تشکیل پلاک کلسترول ولخته شدن می باشد که بتدریج می تواند موجب حملات قلبی شود. سلنیوم بعنوان یک آنتی اکسیدان ضمن اکسیداسیون لیپوپروتئینهای با دانسیته کم (LDL) رگهای خونی را از آسیبهای ناشی از آن حفظ می کند.

9- پیشگیری از سرطان

طبق مطالعات انجام شده مصرف سلنیوم در پیشگیری از سرطان اثرات مثبتی را نشان داده است. مکمل های سلنیوم خطر سرطان ریه را تا 46%، سرطان کولون راتا 58% و سرطان پرو ستات را تا 63% و تمام انواع سرطانها را 37%کاهش می دهد.

همچنین میزان مرگ و میر ناشی از سرطان را تا 50% کاهش می دهد.

10- نقش کلیدی عنصر سلنیوم در کار غده تیروئید

پژوهشکده بین‌المللى دانشگاه برلین در آلمان، مدتى است که مشغول تحقیق بر روى عوامل موثر در بروز کم‌ کارى غده تیرویید است. این گروه در آخرین مقاله خود در سال ۲۰۰۵ میلادی عنوان می‌کند که کم کاری غده تیرویید پیامد یک اختلال ژنتیکی است. در این تحقیق چهار کودک از دو خانواده متفاوت و از دو نقطه مختلف دنیا بررسى شده‌اند. دو کودک از خانواده‌اى درعربستان سعودى و دو کودک از خانوده‌اى در ایرلند. این کودکان همگی مبتلا به کم کاری تیرویید بوده‌اند. بررسی و تحقیق ژنتیکی که روی این کودکان انجام گرفته است نشان می‌دهد یک اشکال ژنتیکى میان این کودکان مشترک است. این اشکال کوچک ژنتیکى سبب مى‌شود که میزان عنصر سلنیوم در خون کاهش یابد و این کمبود با کم کار شدن غده تیرویید ارتباط مستقیم دارد.
سلنیوم عنصر مهمى است که میزان آن در بدن هر فرد تنها در حدود ده تا پانزده میلى‌گرم است. اما همین مقدار بسیار ناچیز نقش موثرى در کنترل مهمترین فعالیت‌هاى بدنى برعهده دارد. کمبود سلنیوم قدرت دفاعى بدن را کاهش مى‌دهد و موجب ضعف کار عضلات قلبى مى‌شود که خطر ابتلا به سکته را افزایش مى‌دهد. ریزش شدید و یکباره موها نیز از پیامدهاى کمبود این عنصر است. سلنیوم در حبوبات، خشکبار، فرآورده‌هاى لبنى بخصوص پنیر، ماهى و گوشت به وفور یافت مى‌شود.
کمبود سلنیوم مشکلى است که در ارتباط با اختلالات تیروییدى اغلب نادیده گرفته مى‌شود، در حالیکه نقش این عنصر در کنترل فعالیت‌هاى تیروییدى به اندازه عنصر ید مهم است. ید از مواد اولیه‌اى است که در ترکیب هورمون‌هاى تیروییدى شرکت مى‌کند.
پیش از این متخصصان متوجه شده بودند که کم کاری غده تیرویید تا حد زیادی ریشه ژنتیکی دارد . از اینرو پزشکان توصیه مى‌کنند چنانچه یکی از اعضاى فامیل دچار کم‌کاری تیرویید است، بستگان نزدیک او به طور مرتب با آزمایش خون، فاکتورهای هورمونی مربوط به فعالیت غده تیرویید خود را کنترل کنند.

 

منابع غذائی :

در بيشتر كشورها ، غذاهاي گياهي ، منبع عمده سلنيوم بوده و مقدار آن متناسب با  تركيب  خاك  تغيير  مي كند. در ايالات متحده گوشت و نان مهمترين منابع سلنيوم غذايي مي باشند. تخم مرغ ، آجيل برازيل ، جو ، سير ، نان سبوس دار و برنج قهوه ايي از منابع ديگر از منابع ديگر غذايي سلنيوم مي باشند.

 

مــاهــی و مـیـگـو :

سلنیم یكی از عناصر ضروری و مهم برای متابولیسم و سیستم ایمنی بدن است كه در حفاظت سلولها  و  بافتهای بدن از رادیكالهای آزاد نقش قابل توجهی دارد. طوریكه این ماده با اثر آنتی اكسیدانی خود نقش چشمگیری در پیشگیری از سرطان دارد  و  همچنین  سلنیم  در  بازسازی  و  ترمیم بخش های تخریب شده DNA نقش مثبتی داشته و در جلوگیری از تأثیر سموم بر  كبد  مؤثر  است. میگو  و  ماهی  به لحاظ دارا بودن سلنیم نسبت به گوشت قرمز و مرغ برتری دارند.مطالعات نشان داده  كه  مصرف  روزانه ۱۲۰ گرم میگو  تقریبا ۸۰ درصد نیاز روزانه سلنیم را تأمین می كند. این عنصر همچنین در جلوگیری از پیری زودرس مؤثر است.

 

 علائم و نشانه های کمبود :

 

- در بيماري كشان  (Keshan) و كاشين - بك (Kashin-Beek) ، كمبود سلنيوم وجود دارد. بيماري كشان، كارديوميوپاتي حاد يا مزمن است كه  عمدتاً  در  اطفال  و  خانم هاي جوان دیده می شود. بيماري كاشين - بك موجب استئوآرتريت شديد مي گردد و در دوران قبل از نوجواني اتفاق مي افتد.
- علايم كمبود سلنيوم شامل درد عضلاني، ضعف، از دست دادن پيگمان مو و پوست  و  سفيد شدن  بستر  ناخن مي باشد.

 

افراد با نیاز های خاص :

- كمبود باليني سلنيوم در بيماراني كه به طور مزمن از راه تغذیه وریدی (TPN) و بدون افزودن سلنيوم ، تغذيه مي شوند ، ديده مي شود.
- بيماراني كه از بي نظمي هاي گوارشي مانند بيماري كرون و سندرم روده ي كوتاه رنج مي برند ، در خطر كمبود سلنيوم هستند.

 

تداخل داروئی :

- كارايي سلنيوم به وسيله ويتامين E و مواد آنتي اكسيدان ديگر ، افزايش مي يابد.
- جذب سلنيوم با مصرف دوز بالاي ويتامين C ، روي و فلزات سنگين كاهش مي يابد.
- داروهاي شيمي درماني مانند سيس پلاتين (Cisplatin) ، ممكن است نياز به سلنيوم را افزايش دهند.

 

تحقیقات در حال انجام :

o       سرطان و نقش حفاظتي سلنيوم.

o       AIDS و نقش سلنيوم به عنوان شاخص پيشرفت بيماري.

o       عملكرد ايمني و اثربخشي سلنيوم.

 

انواع آنتی اکسیدان ها :

بنظر می رسد آنتی اکسیدان ها ی بدست آمده از منابع غذایی اهمیت به  سزایی  در  کنترل  صدمه  وارده  از  سوی رادیکال های آزاد دارند.
هر ماده غذایی بر حسب ساختار و عملکرد آنتی اکسیدانی اش منحصر به فرد است.
 ویتامین E  ، ویتامین C، بتاکاروتن ، سلنیم ، املا ح معدنی همچون منگنز و روی همگی جزء آنتی اکسیدان ها ی شناخته شده هستند. همچنین برخی آنزیم ها مانند سوپراکسید دسموتاز ، کاتالاز و گلوتاسیون پراکسیداز نیز بعنوان خط دفاعی اولیه بدن در برابر رادیکال های آزاد عمل می کنند. 

  

میزان مناسب دریافت آنتی اکسیدان ها :

انجمن قلب آمریکا مصرف مکمل های آنتی اکسیدانی را  به افراد توصیه  نمی کند ،  تا  اطلاعات  بیشتری در  این زمینه بدست آید. در عوض پیشنهاد می کند همه سعی کنند روزانه تنوعی  از  غذاها  را  از  همه  گروههای  غذایی اصلی مصرف کنند. بعلاوه ویتامین C ، ویتامین E  ، سلنیم و کاروتنوئید ها یی مانند  بتا کاروتن  را  باید  از  مواد  غذایی و نه از مکمل ها دریافت کرد. پس از بررسی اطلاعات موجود در زمینه اثرات سودمند یامضر آنتی اکسیدان ها محققان به این نتیجه رسیدند که مدرک کافی برای تایید مصرف زیاد این مواد مغذی برای مقابله  با بیماری ها ی حاد ندارند. در واقع آنها هشدار داد ه اند که دز های بشدت بالای آنتی اکسیدان ها ممکن است به  بدن صدمه برسانند و مشکلاتی از جمله اسهال ، خونریزی و احتمال واکنشهای سمی راایجاد کند.

آنتی اکسیدان ها در چه موادی یافت می شوند؟

بهترین منبع دریافت آنتی اکسیدان ها مواد غذایی هستند.
مطالعات نشان مید هند برای حفظ سلامت در وضع ایده آل باید حداقل روزانه پنج وعده میوه وسبزی  بعنوان  بخشی از یک رژیم غذایی متعادل مصرف کرد.
در صورتی که می خواهید مکمل های آنتی اکسیدانی را دریافت کنید حتما با پزشک مشورت کنید.
ویتامین E در روغن های گیاهی ،گردو ، بادام زمینی ، بادام ، زیتون ،آوکادو ،جوانه گندم ، جگر و سبزیجات دارای برگ سبز موجود است.
منابع مناسب ویتامین C شامل  مرکبات  مانند  پرتقال  و گریپ فروت ، بروکلی ، سبزیجات دارای برگ سبز،گوجه فرنگی ، فلفل ، سیب زمینی ، طالبی ، و توت فرنگی هستند.
از مواد غذایی حاوی بتا کاروتن می توان به طالبی ،انبه ، پاپایه ،کدو تنبل ، فلف ،  اسفناج ، کلم ،  و  زردآلو  اشاره کرد.
سلنیم را می توانید در غذاهای دریایی ، مرغ ، برنج قهوه ای ، و نان غلات سبوس دار بیابید.

 

منبع:

1-    شرکت تلاونگ  به نقل از:

http://www.taamasrar.net/index.php?option=com_content&task=view&id=71&Itemid=43&lang=pr

2-    خبرگزاری آفتاب  به نقل از:

http://www.daily.ir/2006/01/1165      

http://ldteb.blogfa.com/cat-10.aspx         

3- http://www.nekbat.com/archives/000468.php  

4-    http://daneshnameh.roshd.ir

 

روغن آفتاب گردان

روغن آفتاب‌گردان :

 

روغن آفتاب‌گردان روغنی است که از دانه‌های روغنی گل آفتابگردان استخراج می‌کنند. از این روغن برای مصارف خوراکی استفاده می‌شود.

این روغن، یکی از روغن‌های رایجی است که برای سرخ کردن و پخت و پز مواد غذایی، کاربرد گسترده‌ای دارد. پس از آن که از دانهٔ آفتاب‌گردان روغن گرفتند، کنجاله آن را برای خوراک دام مورد استفاده قرار می‌دهند.

امروزه دانه گل‌های آفتاب‌گردان را تغییرات ژنتیکی داده‌اند و با استفاده از اصلاح نباتات، بذرهای مرغوب‌تر و در نتیجه، گل‌های بهتری تولید کرده‌اند که هم بارآوری بهتر داشته و هم در برابر بیماری‌ها و آفت‌های گیاهی مقاوم‌تر باشند.

روغن آفتاب‌گردان حاوی اسیدهای چرب اشباع شده (۵ تا ۱۶ درصد) بوده و باقی اشباع نشده می‌باشد.

منبع :دانشنامه رشد.

 

لیمو ترش و خواص آن،لیمو ترش

لیمو ترش

---

لیمو ترش میوه درخت لیمو و از مرکبات است . لیموها حاوی مقدار زیادی اسید سیتریک هستند که موجب طعم ترش آنها می گردد.

تاریخچه :

گرچه قریب به 400 سال پیش از تولد مسیح ، تئو فراست از لیمو سخن گفت ، اما تنها در قرن چهارم میلادی ، هنگامی که جنگجویان مسیحی در جنگهای صلیبی به فلسطین رسیدند، لیمو را دیدند که در باغهای آن سرزمین کشت شده بود .
لیمو برای رومیان و یونانیان باستان ناشناخته بود و برای اولین باردر قرن سوم یا چهارم در کتاب Nabathae درباره کشاورزی به آن اشاره شده است. این میوه تا قبل از پیروزیهای اعراب در غرب کشت نمی شد. لیمو ها در اواسط قرن پانزدهم در جنوا پرورش یافت و سال 1494 در جزایر آزور دیده شد.

لیمو و پزشکی :

پلین، گیاه شناس معروف ، لیمو را به عنوان پادزهری قوی می شناخت . نظریه پلین در پایان قرن دوم مسیحی دوباره بررسی شد و به اثبات رسید و معلوم گشت که لیمو واقعاً سموم بدن را از بین می برد .
در آن زمان این داستان بر سر زبانها بود که 2 نفر به خاطر جرمی که مرتکب شده بودند، از طرف دادگاه به مرگ با نیش افعی محکوم شدند . زنی به آنها رحم کرد و چند لیمو به آنها داد و آنها با خوردن لیمو از نیش افعی ها مصون ماندند و زهر در آنان اثر نکرد .
ابن سینا پزشک معروف ایرانی آب لیمو را بهترین دارو برای تشنجات ناشی از تب می دانست و یرقان را هم با لیمو معالجه می کرد . سنت هیلدگرنیز مصرف پوست لیمو را به زنان باردار تجویز می کرد تا ویار آنها فروکش کند ، قوه هاضمه آنها تقویت شود و دل به هم خوردگی و تهوع آنان برطرف گردد .

چون این میوه دارای مقدار زیادی ویتامین ث می باشد، زمانی نیروی دریایی انگلستان برای مبارزه با بیماری اسکوربوت از لیمـــــو استفاده می کردند. نیروی دریایی انگلیس در ابتدا تصــــور می کرد لیمـــوهای درشت( Lemon) نوع رسیده تر لیمـــو ترشهای کوچک( Lime ) هستند که شبیه آنها می باشند وبنابراین ملوانان انگلیسی به نـــام limeys ( ملوان انگلیسی) شناخته شدند نه Lemonys.

استفاده‌های غذائی لیمو:

اگرچه بخصوص در آشپزی از پوست و گوشت لیمو استفاده می شود، لیموها را بیشتر به علت آب آنها پرورش می دهند. هم لیموهای بزرگ وهم نوع کوچک آنها بصورت شربت آب لیمو ( لیموی طبیعی با آب و شکر) یا بعنوان چاشنی برای نوشنیدنیهایی مانند کولا و یا جهت تزئین لبه لیوان مورد استفاده قرار می گیرد. در رستورانهای انگلستان و سایر کشورها معمولاً آب لیمو را روی ظروف حاوی ماهی له شده می چکانند.

 

دی اکسید کربن و کاربرد آن

دی‌اکسید کربن

 

---

نگاه کلی :

دی‌اکسید کربن یکی از گازهای موجود در اتمسفر می‌باشد. این گاز از سوختن مواد آلی در حضور اکسیژن کافی ایجاد می‌شود و گازی بی‌رنگ و بی‌بو می‌باشد. گیاهان از دی‌اکسید کربن در فرایند فتوسنتز برای ساختن کربوهیدراتها استفاده می‌کنند و با جذب آن ، اکسیژن آزاد می‌کنند Co2 . موجود در اتمسفر بعنوان سپر حرارتی زمین عمل می‌کند و با اثر گلخانه‌ای طبیعی مانع از سرد شدن زمین می‌شود. البته غلظت‌های بالای دی اکسید کربن در جو ، که از سوخت‌های فسیلی حاصل می‌شود، بعنوان آلاینده جوی بشمار می‌رود.

                                                                                                   

تاریخچه :

Co2 اولین بار توسط شیمیدانی به نام جان با تبسیت وان هلمونت در قرن هفده شرح داده شد. این شیمیدان ، موقع سوزاندن زغال چوب در محفظه بسته‌ای ، متوجه شد که جرم خاکستر بدست آمده ، مقداری کمتر از جرم زغال چوب اولیه می‌باشد. بنابراین به زبان ساده توضیح داد که مقداری زغال چوب در اثر سوختن به جسمی نامرئی یا گاز تبدیل شده است.

 

خواص دی‌اکسید کربن:

دی‌اکسید کربن گازی بی‌رنگ می‌باشد که تنفس آن در غلظت‌های بالا باعث ایجاد مزه ترش در دهان و احساس سوزش در بینی و گلو می‌شود (عمل خطرناکی که در آن احتمال خفه شدن شخص بالاست). این اثر ناشی از حل شدن Co2 در بزاق دهان و تولید محلول اسیدی ضعیفی به نام اسید کربونیک می‌باشد.

مولکول دی‌اکسید کربن خطی و دارای دو پیوند دوگانه بین کربن و دو اتم اکسیژن می‌باشد. ماده‌ای غیر قطبی می‌باشد و در دمای پایین تر از 78- درجه سانتیگراد متراکم شده و جسم سفید رنگ جامدی به نام یخ خشک ایجاد می‌کند. دی‌اکسید کربن مایع فقط تحت فشار خاصی تشکیل می‌شود. به میزان کمی در آب حل می‌شود و اسید ضعیف اسید کربنیک تولید می‌کند که آن هم بطور جزئی به بی‌کربنات و کربنات تفکیک می‌شود.

 

کاربردهای ویژه :

Co2مایع و جامد در صنایع غذایی بعنوان سرماساز استفاده می‌شود. بعنوان مثال در حمل و نقل بستنی و سایر مواد غذایی منجمد برای ایجاد سرما از یخ خشک استفاده می‌کنند. یکی از کاربردهای مهم Co2 استفاده در صنایع نوشابه‌های گازدار می‌باشد. بکینگ پودرها و جوش شیرین مورد استفاده در پخت نان یا کیک در اثر حرارت Co2آزاد می‌کنند که این امر باعث پف کردن و متخلخل شدن نان می‌شود. بدلیل خاموش کردن آتش و غیر اشتعال بودن در کپسول های آتش نشانی بعنوان یک آتش خاموش‌کن ارزان و سریع از Co2 مایع فشرده استفاده می‌شود.

برای کم کردن واکنش پذیری استیلن در حمل و نقل بعنوان گاز بی اثر در کپسول‌های جوشکاری می‌توان از Co2 استفاده کرد، چون نسبت به سایر گازهای بی‌اثر مثل هلیوم و آرگون ارزان‌تر می‌باشد. Co2 حلال خوبی برای اکثر ترکیبات می‌باشد. به این دلیل در صنایع داروسازی توجه زیادی به Co2 معطوف شده است تا بعنوان حلال کمتر سمی جایگزین حلال‌های آلی کلر‌دار شود.

در صحنه‌های نمایش از یخ خشک برای ایجاد مه و دود استفاده می‌کنند. با افزودن یخ خشک به آب ، بخاری حاوی Co2و رطوبت ایجاد می‌شود که شبیه مه بنظر می‌آید. لیزرهای Co2 جزو لیزرهای مهم صنعتی می‌باشند.

خواص بیولوژیکی :

ا Co2ز سوختن چربی‌‌ها و قند در حضور اکسیژن طی فرایند تنفس سلولی در بدن جانداران تولید می‌شود. در جانوران بزرگ Co2 از تمام بافت‌ها بوسیله خون جمع شده و وارد شش‌ها شده و از آنجا با عمل بازدم بیرون داده می‌شود. مقدار Co2در هوای دم یک درصد و در هوای بازدم 4.5 درصد می‌باشد، تنفس مقدار زیادی از آن باعث مسمومیت در انسان و سایر جانداران می‌شود.

هموگلوبین خون می‌تواند با اکسیژن و Co2 پیوند ایجاد کند، اگر غلظت Co2 بالا باشد، هموگلوبین‌ها با  Co2اشباع می‌شوند و توانایی حمل اکسیژن را ندارند. به همین علت است که در مکان‌های با تهویه ناکافی ، فرد دچار مشکلات تنفسی بدلیل انباشته شدن  Co2می‌شود.

خواص فیزیکی دی‌اکسید کربن:

دی‌اکسید کربن	نام
Co2	فرمول شیمیایی
44gr/mol	وزن مولکولی
54- درجه سانتیگراد	نقطه ذوب
0.145 گرم در 100 گرم آب	قابلیت انحلال
78- درجه سانتیگراد	نقطه جوش
1.6gr/cm^3 جامد	دانسیته
298kْ در 1.98gr/cm3	گاز

 

منبع : www.roshd.ir

مصارف روغن پالم

مصارف روغن پالم :

---

مصرف روغن پالم در صنایع صابونسازی و همچین مشتقات روغن پالم در صنایع مختلف آرایشی، بهداشتی و شیمیایی از گذشته مطرح بوده است. البته از روغن پالم و محصولات حاصل از آن می توان در سطح وسیعی استفاده نمود. در مالزی و بعضی از کشورها از این روغن برای سرخ کردن مواد غذایی و تهيه شرینی‌جات استفاده می کنند. روغن پالم از مقاومت خوبی در مقابل عوامل اکساينده برخوردار است. به دلیل اینکه سرشار از اسیدهای چرب اشباع شده است یک روغن مطلوب برای سرخ کردن محسوب می شود. روغن هسته از نظر ظاهر و ترکیب با روغن گوشت میوه تفاوت فاحشی دارد. بر عکس از نظر ظاهر به زحمت می توان آنرا از روغن نارگیل تمیز داد و از نظر ترکیب اسید چرب نیز به آن شباهت زیاد دارد. روغن خام هسته نخل دارای رنگ سفید تا کمی زرد و بوی مطبوع است ولي از نظر طعم مانند روغن نارگیل شیرین نیست بلکه کمی گس است. روغن مانده هسته نخل بوی بسیار تند می دهد. روغن تصفیه شده هسته نخل که به عنوان چربی هسته پالم به بازار عرضه می شود دارای رنگ سفید خالص و طعم و بوی خنثی است.این محصول به عنوان چربی غذایی و برای مارگارین سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.در بسیاری موارد نیز روغن هسته را برای تهیه روغن‌هاي خوراكي و چربی‌های مخصوص سفت می کنند که این عمل یا فقط به وسیله جدا کردن قسمتی که دارای نقطه ذوب بالایی است از راه فشردن انجام می شود و یا به وسیله هیدروژنه کردن و سپس جدا کردن قسمت مایع از راه فشردن در صافی صورت می گیرد.

پالم در ايران
طزح مطالعاتی جایگزیني روغن پالم به جای سایر روغن‌های وارداتی در کشور ما از سال 1362 آغاز گردید و بالاخره ورود روغن پالم در کشور از سال 1368 آغاز شد. در سال 1368 طبق پیشنهاد اداره نظارت بر مواد غذایی کشور به کارخانه های روغن نباتی کشور مجوز داده شد که روغن پالم پالایش شده را به روغن های جامد نباتی اضافه كنند مشروط به اینکه میزان اسید های چرب اشباع لوریک، استئاریک و پالمتیک بیش از 20% نشود.

مواد قندی طبیعی

‎مواد قندی طبیعی :

---

قندها یا ساکاریدها ، ساده‌ترین کربوهیدراتها هستند. قندها به قندهای ساده یا مونوساکاریدها ، دی‌ساکاریدها و پلی‌ساکاریدها طبقه ‌بندی می‌شوند. اکثر قندها در طبیعت وجود دارند. بعضی از آنها ساختار بدن سلولهای زنده را تشکیل می‌دهند و برخی طبیعت را می‌سازند. با مواد قندی موجود در طبیعت آشنا می‌شویم.

 

مونوساکاریدها :

گلوکز :

جزء تک قندی‌هاست. گلوکز ، قند خون یا قند انگور (گلایکیس در فرهنگ یونانی به معنی شیرین) که به دکستوز موسوم است، یک پنتاهیدروکسی هگزانال است و در خانواده آلدوزهگزوزها جای دارد. گلوکز به صورت طبیعی در بسیاری از میوه‌ها و گیاهان و با غلظتی در گستره 0.08% تا 0.1% در خون انسان وجود دارد.

فروکتوز :

ایزومر کتوهگزوزی گلوکز ، فروکتوز می‌باشد. فروکتوز ، شیرین‌ترین قند طبیعی است. فروکتوز نیز در بسیاری از میوه‌ها و در عسل وجود دارد. فروکتوز در فرهنگ لاتین به معنی میوه است.

ریبوز :

قند طبیعی مهم دیگر ، ریبوز است. این قند ، واحد ساختاری ریبونوکلئیک اسیدها می‌باشد.

دی‌ساکاریدها :

دی‌ساکارید از ترکیب دو مونوساکارید از طریق تشکیل یک پل ‌اتری (معمولا استال) بدست می‌آید.

ساکارز :

ساکارز یک دی‌ساکارید حاصل از گلوکز و فروکتوز است. ساکارز ، قندمعمولی ، یکی از مواد شیمیایی طبیعی است که بدون تغییر مصرف می‌شود؛ (آب و NaCl مثالهای دیگری هستند.) مصرف سالانه ساکارز در آمریکا در حدود 45 کیلوگرم برای هر نفر است. ساکارز از نیشکر و چغندرقند استخراج می‌شود و فراوانی طبیعی آن بین 14 تا 20 در‌صد است. ساکارز در بسیاری از گیاهان دیگر با غلظت کمتر نیز یافت می‌شود. تولید جهانی ساکارز در حدود 70 تریلیون کیلوگرم در سال است و کشورهایی هستند (مانند کوبا) که اقتصاد آنها بستگی به قیمت ساکارز دارد.

ساختمان ساکارز از رفتار شیمیایی در هیدرولیز اسیدی و تبدیل آن به گلوکز و فروکتوز مشخص می‌شود. ساکارز یک قند غیر کاهنده است. تشکیل اوسازون نمی‌دهد و موتاروتاسیون در آن صورت نمی‌گیرد. این پدیده‌ها ، مشخص می‌کند که دو واحد مونوساکارید توسط یک پلی‌استال از طریق کربنهای آنومری بهم متصل شده‌اند. لذا دو عامل همی‌استالی حلقوی یکدیگر را محافظت می‌کنند.

پراش اشعه ایکس این فرضیه را تایید می‌کند. ساکارز دی‌ساکاریدی است که در آن فرم D - α - گلوکز به D - β - فروکتوز فورانوز متصل شده است.

 

مالتوز :

مالتوز یا قند جوانه جو که تجزیه آنزیمی (آمیلاز) نشاسته با راندمان 80% حاصل می‌شود، دی‌مر گلوکز است که در آن ، اکسیژن همی‌استالی یک مولکول گلوکز (در فرم α - آنومری) با C- 4 مولکول دیگر پیوند دارد. در این آرایش ، واحد گلوکزی ، با خواص شیمیایی خاص خود بصورت محافظت نشده باقی می‌ماند. مثلا مالتوز یک قند کاهنده است، اوسازون تشکیل می‌دهد و موتاروتاسیون در آن انجام می‌گیرد.

مالتوز با محلول اسید یا آنزیم مالتاز هیدرولیز شده و به دو مولکول گلوکز تبدیل می‌شود. شیرینی آن به اندازه یک سوم ساکارز است.

 

سلوبیوز :

یکی دیگر از دی‌ساکاریدهای متداول سلوبیوز است که از هیدرولیز سلولز بدست می‌آید. خواص شیمیایی و ساختمان آن ، همانند مالتوز می‌باشد، بجز در مورد شیمی فضایی آن در پیوند استالی که β بجای α است. محلول اسیدی ، سلوبیوز را به دو مولکول گلوکز با بهره مشابه هیدرولیز مالتوز تبدیل می‌نماید. ولی هیدرولیز با آنزیم ، به آنزیم دیگری به نام β - گلوکزیداز نیاز دارد که بطور مشخص فقط به β - استالی حمله می‌نماید. برعکس ، مالتاز مخصوص مخصوص واحدهای α - استالی در مالتوز است.

 

لاکتوز :

بعد از ساکارز ، فراوانترین دی‌ساکارید طبیعی ، لاکتوز یا قند شیر است. این قند ، در شیر انسان و حیوان (در حدود 5 درصد شیر) یافت می‌شود. پس از تبخیر تمام مواد فرار ، بیش از یک سوم مواد جامد باقیمانده را تشکیل می‌دهد. ساختمان آن از واحدهای گالاکتوز و گلوکز بوجود آمده است که از پیوند β - D - گالاکتوز پیرانوزیل و D - گلوکوپیرانوزید حاصل شده است. تبلور آن از آب فقط آنومر α را می‌دهد.

 

پلی‌ساکاریدها :

پلی‌ساکاریدها ، پلیمر مونوساکاریدها هستند. از نظر تنوع در ساختمان ممکن آنها ، بخصوص در اندازه و انشعاب ، قابل مقایسه با پلیمرهای آلکنی هستند. ولی طبیعت در ساختن چنین پلیمرهایی بسیار محافظه کار است. سه تا از فراوانترین پلی‌ساکاریدها سلولز ، نشاسته و گلیکوژن می‌باشند که از مونومر گلوکز مشتق شده‌اند.

 

سلولز :

سلولز ، پلی- β - گلوکوپیرانوزید است که از طریق C - 4 پیوند دارد و از حدود 3000 واحد مونومر تشکیل شده و دارای وزن مولکولی در حدود 500000 است و بیشتر بصورت خطی است. رشته‌های سلولزی تمایل دارند که با پیوندهای هیدروژنی چندگانه بهم متصل شوند. تشکیل تعداد بسیار زیاد پیوند هیدروژنی باعث ساختمان کاملا سخت سلولز می‌شود و بصورت دیواره سلولی مواد زنده کاربرد موثر دارد. همچنین سلولز در درختان و سایر گیاهان به وفور یافت می‌شود.

الیاف پنبه مانند کاغذ صافی ، سلولز تقریبا خالص است. چوب و نی در حدود پنجاه درصد پلی‌ساکارید دارند. بسیاری از مشتقات سلولز استفاده تجارتی دارند. تبدیل گروههای هیدروکسی توسط اسید نیتریک به اسید نیترات ، نیترو سلولز تولید می‌کند. اگر مقدار نیترات بالا باشد، ماده منفجره است و در باروت بدون دود بکار می‌رود. با مقدار نیترات کمتر ، پلیمری می‌دهد که به عنوان اولین پلاستیک تجارتی یعنی سلولوئید اهمیت داشت.

برای مدت زیادی نیترو سلولز بطور وسیعی در صنعت فیلم و عکاسی بکار می‌رفت. متاسفانه بسیار آتشگیر است و بتدریج تجزیه می‌شود و در حال حاضر ، بندرت از آن استفاده می‌گردد. سلولز را که تقریبا در همه حلالها نامحلول است، می‌توان از طریق دیگر کردن گروههای هیدروکسی و تشکیل ترکیب اضافی با کربن دی‌سولفید (آنالوگ گوگردی ) انحلال پذیر کرد.

گروه عاملی جدید گزانتات نام دارد. افزایش مجدد اسید ، دوباره پلیمر نامحلول می‌دهد. با کنترل این فرآیند ، می‌توان الیاف (ریون) یا ورق کاغذ (سلوفان) را تهیه کرد.

 

نشاسته :

برخلاف سلولز ، نشاسته ، پلی‌گلوکزی با پیوند استالی α است و ساختمانهای متفاوتی دارد. به عنوان ماده غذایی در گیاهان ذخیره می‌شود و مانند سلولز بسادگی توسط محلول اسیدی به گلوکز تفکیک می‌شود. منابع اصلی نشاسته ، ذرت ، سیب زمینی ، گندم و برنج هستند. آب داغ باعث متورم شدن دانه‌های نشاسته شده و آن را به دو جزء اصلی آمیلوز (20%) و آمیلوپکتین (80%) تفکیک می‌کند.

هر دوی آنها در آب داغ محلولند، ولی اولی در آب سرد کمتر محلول می‌باشد. هر مولکول آمیلوز که از چند صد مولکول گلوکز تشکیل شده است (جرم مولکولی از 150000 تا 600000)، ساختمان متفاوتی نسبت به سلولز داشته و هر دو پلیمر بدون شاخه (انشعاب) هستند. تفاوتی که در شیمی فضایی کربنهای آنومری وجود دارد، باعث می‌شود که آمیلوز ، آرایش پلیمری مارپیچ را ترجیح دهد.

گلیکوژن :

پلی‌ساکارید دیگری با ساختمان مشابه با آمیلوپکتین ، ولی با شاخه‌های بیشتر (یکی به ازای هر واحد گلوکزی) و با ابعاد بزرگتر (با وزن مولکولی به بزرگی یکصد میلیون) گلیکوژن است. این ترکیب از نظر بیولوژیکی مهم است ، زیرا یکی از پلی‌ساکاریدهای اصلی برای ذخیره انرژی در انسان و حیوانات است.