تكنولوژي تهيه كالباس هاي حرارت ديده :
كالباس هاي حرارت ديده توسط كوتر تهيه مي شود و سه روش دارد :
1ـ روش كوتريزاسيون گوشت
گوشت و چربي هركدام به صورت جداگانه چرخ مي شود. گوشت چرخ شده به صورت خشك و خنك وارد كوتر شده و نيم دقيقه كاملاً خرد مي شود. پس از آن نمك طعام، نيترات يا نيتريت و املاح اسيدهاي خوراكي و حدود يك سوم خرده يخ رابه آن افزوده كوتريزاسيون ادامه مي يابد. در مرحله دوم دو سوم خرده يـخ باقيـمانده به مرور اضـافه مي گردد تا اينكه زمان كافي براي جذب آب توسط گوشت داده شود. بعد از جذب كافي آب، بافت چربي چرخ شده وارد كوتر مي شود. در خاتمه ادويه جات اضافه مي شود. اين روش بيشتر دركارخانه هاي كوچـك متـداول است و يـكي از بهـترين روش هاي تـهيه كالباس مي باشد.
2ـ روش كوتريزاسيون گوشت و چربي به صورت جداگانه
گوشت وچربي به صورت جداگـانه چرخ شده و در دو كـوتر خرد مي شود و سپس خمير گوشت كم كم به فارش چربي اضافه مي شود.
3ـ روش كوتريزاسيون گوشت و چربي به صورت توام
كليه مواد اوليه و مواد افزودني يكجا در كوتر ريخته مي شود و كوتريزاسيون انجام مي شود. اين روش آسانتر و اقتصادي تر است.
4ـ كوتريزاسيون در خلاء
در حين كوتريزاسيون با كوترهاي معمولي به علت سرعت خيلي بالاي دوران تيغه ها، هواي داخل كوتر با محتوي (فارش) ممزوج شده، فارش آماده حاوي حباب هاي ريز و فراواني از هوا خواهد بود و به همين صورت به وسيله فيلر وارد پوشش مي شود. وجود مقادير زيادي از حباب هاي ريز هوا در فرآوردهها سبب ايجاد نواقصي در ارتباط با كيفيت بهداشتي و خوراكي آنها خواهد گرديد. مناسب ترين شكل تخليه هوا از فارش به وسيله دستگاه كوترواكيوم انجام مي پذيرد، در حالي كه ميزان تخليه هوا در دستگاه هاي فيلر واكيوم حدود 3 تا 4 برابر كمتر انجام مي پذيرد.
دراثر ايجاد خلاء نسبي، كالباس داراي رنگ مناسب تري خواهد شد، زيرا به علت پايين آمدن ميزان فشار سهمي اكسيژن مقدار كمتري متميوگلوبين در حين حرارت ايجاد خواهد شد. فقدان حباب هاي هوا در فارش مانع از رشد و تكثير ميكروارگانيسم هاي هوازي و ايجاد لكه هاي سبز ـ خاكستري دراثر آن مي شود. ساختمان بسته ايجاد شده رنگ قرمزتري به وجود مي آورد و نياز به نيترات يا نيتريت نيز كم ميشود.
ساير پروسه هاي تكنولوژيك
خمير آماده بايد هر چه زودتر وارد پوشش هاي طبيعي يا مصنوعي و يا قوطي هاي كنسرو مناسب گردد. تاخير در پر كردن به ويژه درحرارت هاي بالا سبب رشد و تكثير ميكروارگانيسم ها مي شود.
دود دادن در تكنولوژي تهيه فرآورده هاي حرارت ديده اجباري نيست. بعد از آن پروسه پر اهميت حرارت دادن انجام مي پذيرد. حرارت دادن به منظور از بين بردن ميكروب هاي عامل فساد و عامل عفونت و مسموميت هاي غذايي است و به شكلي اعمال مي شود كه مركز فرآوردها حداقل 70 درجه سانتي گراد حرارت داده شود.
پس از حرارت دادن مي بايست فرآورده ها هر چه سريع تر توسط دوش آب سرد خنك گردند. نگهداري فرآورده بايد در سردخانه 2 تا4 درجه سانتي گراد انجام پذيرد.
www.drmarhamati.blogfa.com دكتر محمدحسين مرحمتي زاده
منابع:
1- رضوي شيرازي، حسن (1373) تكنولوژي فرآورده هاي دريايي- اصول نگهداري و عمل آوري، انتشارات شركت شيلانه
2- ركني، نوردهر(1381) اصول بهداشت مواد غذايي، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم
3- ركني، نور دهر(1374) علوم و صنايع گوشت، انتشارات دانشگاه تهران
4- محسن زاده، محمد. خانزادي، سعيد (1384) تضمين كيفيت و سلامت مواد غذايي با منشا دامي، ترجمه، انتشارات دانشگاه فردوسي مشهد
5- Call, Cr. M., (1994) Fish Processing Technology, Chapman and Hall co
6- Ockerman, H. W., (1989) sausage and processed meat formulations, Van Nostrand Reinhold, New York 5. Rearson, A.M., Gillett, T. A.( 1996),processed Meats , third edition, , chaman & Hall Inc. New York
7- Sivasanker, B. (2005) Food Processing and Preservation, Prentice-Hall, Third printing, India
8- Warris, P.D., (2000) Meat Science –an introductory text, CABI Publishing